Recensie The Tantric Room

'Ik ben een oprecht man'

Door Ilrish Kensenhuis

Keiharde muziek, opzwepend en een meer dan vol Machinegebouw. Er zitten zelfs mensen op de grond om een glimp op te vangen van wat hier gaat gebeuren. Dat 'wat' is de voorstelling The Tantric Room van performer en theatermaker Linar Ogenia (25).
Linar is 'hot'. Als een bokser in een arena springt hij geconcentreerd touwtje. Slechts gekleed in een zwart boksbroekje, lijkt het alsof hij zich voorbereid op de wedstrijd van zijn leven. Met de blik in zijn ogen spuwt hij vuur. If you can't stand the heat you have to get out now.

Leeuwen
Hardop vragen stellend moedigt Linar zichzelf aan. 'What do you want'?
Wat moet hij doen om te voldoen en waarom? Het antwoord blijft uit en dat maakt hem nog driftiger. Als een leeuw in de paartijd beweegt hij zijn bekken driftig in schokkerige paarbewegingen. Als de koning van de dieren heeft hij aan één heftige paarsessie niet genoeg.
'Hij moet het zeker weten'. Talloze keren herhaalt dit zich. Hij telt van 1 tot 8 en sluit af met een luid brullend orgasme. Het zweet gutst van zijn lichaam. Linar maakt met zijn bewegingen beeldtaal waarmee hij dierlijke en menselijke driften samen laat smelten. He's in charge en laat zien dat hij beschikt over een perfecte lichaamsbeheersing. Zijn lichaam weet zichtbaar wat het wil, nu zijn geest nog.

Persoonlijkheid
Om antwoorden te krijgen die moeten leiden tot die geestelijke balans toont Linar het publiek zijn persoonlijke palet. Hij is niet of juist niet de op seksbeluste man die vrouwen als lustobject ziet.
Hij is ook de gentleman. 'Uno hombre sencero' die vrouwelijk schoon uit het publiek weet te verleiden tot een spannende dans. De player met Antilliaanse tongval die likkend aan een theelepeltje een gedicht voordraagt komt ook voorbij. Evenals de jongen die zijn jeugdherinneringen heeft bewaard en briefjes voorleest van ex-vriendinnetjes. 'Ik hoop dat je als je naar de middelbare school gaat en ik je een keer tegen kom in de metro je niet vreemdgaat, want als je vreemd gaat maak ik je dood'. Duidelijk zit er dus meer achter zijn gedrag en zijn zoektocht naar geestelijke verruiming. Hij is gekwetst, in de war en op zoek naar het antwoord op de vraag 'hoe willen vrouwen dat mannen zich gedragen?'.
Ook bevraagt hij het publiek. 'Claim jij?', en provoceert hij voorzichtig. 'Wil jij hard gepakt worden, wil jij dat je hart gepakt wordt?'.
De voorstelling kent een hoog tempo. Linar switcht makkelijk tussen de verschillende kleuren op zijn palet. Hij brengt nuances aan en durft zicht kwetsbaar op te stellen.

Magie
Linar speelt alleen maar creëert met zijn spel het idee dat hij altijd een tegenspeler heeft. Door het publiek direct aan te spreken maakt hij hen deelgenoot van zijn de struggle die hij doormaakt.
Met zijn vragen, zijn directheid en de openheid van zaken die hij geeft weet hij de kijker het gevoel te geven dat je even in zijn hoofd mag kijken. Zo bereikt hij een van de dingen die het moeilijkste is om te doen in theater; spelen in en met het hier en nu en tegelijkertijd het publiek met je meenemen. The Tantric Room is een schouwspel van pieken, dalen, ervaringen en verlangens.
Een mooi verhaal over hoe een mens op zoek kan zijn naar zichzelf, in zichzelf.
Linars zoektocht naar geestelijke verruiming, de tantrische ervaring, eindigt waarschijnlijk niet waar The Tantric Room dat wel deed. Hij heeft vragen gesteld en antwoorden gekregen die op hun beurt genoeg vragen oproepen om antwoorden op te willen.

Recensie Zaka de Klootzak

'O, en Zaka de Klootzak zit daar'.


Door Ilrish Kensenhuis

'Hebben jullie die documentaire gezien van die wijven die verslaafd zijn aan sex? Waar de fuck vind je dat soort wijven?' Zaka kijkt recht voor zich uit. Met zijn ogen speurt hij langs de gezichten van het publiek. Het door Omar Dahmani geschreven theaterstuk Zaka de Klootzak is lekker direct.
De sfeer is goed, de spelers staan op scherp en alle stoelen in het Machinegebouw zijn bezet.
Schrijver Omar Dahmani (19) speelde in verschillende kleine producties van MC maar laat als rapper ook behoorlijk van zich horen. Hij won de prijs Most Wanted 2009 en is verder vaste columnist voor jongerenmagazine Spunk en verschillende andere magazines.Omar nam deel aan de MC schrijfcursus om zich teksttechnisch te verrijken en schreef daar zijn eerste theaterstuk. Hij had hiervoor genoeg inspiratie, namelijk de momenten die hij zelf samen met zijn vrienden op menig bankje beleefde.

Wij zitten, wij praten, wij smoken
Zaka de Klootzak gaat over drie vrienden die elkaar iedere dag spreken. Ze delen hun gedachten, overpeinzingen en eigenaardigheden. En omdat ze elkaar zo vaak zien worden de gesprekken na verloop van tijd nogal bizar. Een groen bankje staat symbool voor de plek waar de jongens elkaar ontmoeten. Met een skyline van betondraad op de achtergrond bespreken zij tussen het blowen door hun visie op de wereld, hun perceptie van vrouwen, hun kindertijd en hun ergernissen. Met het script in de hand doen zij verslag van de gedachtenspinsels die Omar Dahmani heeft ontleend aan de gesprekken met zijn eigen vrienden.

Inkoppertjes
De personages Zaka, Roy en Aron (Sofian Abayahya, Lionel Leeuwin en Everon Jackson Hooi) zijn vleesgeworden taalwonders. Ze jongleren met de woorden die ze uitspreken en doen hierin niet voor elkaar onder. Vooral in de aansluiting is dit te merken. Het tempo is goed en de tekst blijft een geheel. De bevindingen, 'fucks' en beschuldigingen volgen elkaar in rap tempo op en maken ook op tijd plaats voor stiltes.
De tekst wordt bewust geplaatst, soms op elkaar maar vaak ook direct op het publiek. Regisseur Karim Traïda heeft duidelijk een presentatievorm willen creëren die dienstbaar is aan de tekst. De reading bevat alle ingrediënten die men nodig heeft om zich een beeld te vormen van een volledige voorstelling. Hoewel de acteurs bij vlagen spelen alsof ze de tekst niet geheel beheersen ontstaat nooit het gevoel dat zij niet ten dienste van de tekst spelen.

Profiteurs
Omar Dahmani refereert in de tekst aan de kindertijd van de personages. Als mensen over vroeger praten ontstaan vaak de mooiste en gekste verhalen. Herinneringen worden opgehaald en oud zeer komt boven drijven. Op het gegeven dat hij ooit een geheim van Zaka aan een meisje zou hebben doorverteld zegt Aron stellig dat het niet belangrijk is 'Money over bitches' stelt hij. Zaka krijgt de lachers op zijn hand als hij Aron eraan herinnert dat hij ooit zijn gameboy zonder batterijen aan hem teruggaf. Hij leende zijn vriend volgens eigen zeggen al 300 euro. Aron herinnert hem op zijn beurt aan het feit dat vriendschap niet gratis is. Er ontstaat ruzie, maar vrienden laten elkaar niet in de steek. Na het dimmen van de lichten zitten ze weer op het bankje, samen.

Talent
Zaka de Klootzak zit goed in elkaar. De tekst is prikkelend. Het simpele lichtontwerp en het decor complementeren elkaar. De gesprekken zijn herkenbaar en treffen doel. Drie jongens die over 'niets' praten lijken misschien saai maar dat is hier niet aan de orde.
De noodzaak om met elkaar te blijven praten is continue aanwezig.
Omar Dahmani gebruikt mooie taal. Zijn zinnen zijn af. Hiermee vlecht hij dingen die onlogisch lijken, logisch aan elkaar.
Hij heeft zichtbaar en hoorbaar talent voor taal. Talent hebben zeker ook de acteurs die zijn stuk ten tonele hebben gebracht. Zij hebben de mogelijkheden van de tekst bekeken en vanuit de essentie gewerkt. Zo heeft al dit talent kwaliteit gegenereerd. De 'echte' Zaka zat achter in de zaal. Hij heeft dat vast ook gezien.

Dedicated - Interview met Linar Ogenia

Door Ilrish Kensenhuis

Linar Ogenia (25) is performer en theatermaker. In 2007 studeerde hij af aan de Hogeschool voor de Kunsten Amsterdam, opleiding Mime. In zijn speelstijl zijn invloeden te zien van breakdance, martial arts en de mimetechnieken van Etienne Decroux.
Tijdens zijn studie richtte Linar samen met twee medestudenten de theatergroep Orange Guinea Pigs op. Onder deze naam hebben zij diverse voorstellingen gespeeld en de theatermakerprijs ontvangen tijdens de tiende editie van het Hollandse Nieuwe Festival. Linar was tevens te zien in de MC productie 'HRMNNH! Kung-Fu Hossel' en speelt dit theaterseizoen een rol in de MC productie 'The Last Poets'.
Een theaterbewerking van Christine Otten’s roman
De Laatste Dichters over de opkomst, de ondergang en voorzichtige wederopstanding van The Last Poets, een collectief jonge zwarte dichters en activisten uit de VS begin jaren zestig.

The Tantric Room is de naam van de solovoorstelling waarin Linar tijdens de elfde editie van het Hollandse Nieuwe festival te zien zal zijn. Lees hier een quote- interview met Linar over zijn voorstelling, Tantra, theatermaken, toewijding en trots.


'Er is zoveel dat verteld kan worden en daarin kan ik ook verdwalen'.

'Een werkproces is ook een leerproces'.
“Is die van mij”?

Ja, die is van jou. Kun je uitleggen in hoeverre dit bij het maken van de voorstelling The Tantric Room van toepassing is?
“Een werkproces is voor mij een leerproces omdat ik mezelf tijdens het maken tegenkom. Dat is ook bij het maken van deze voorstelling zo. Ik ben bezig ben met het maken van een Tantra- voorstelling. Tantra staat voor geestelijke verruiming. Het staat ook voor het niet bezig zijn met het einde, het waar je naartoe gaat. Binnen seks is Tantra gerelateerd aan het niet bezig zijn met het orgasme, zeker als man zijnde. Tantra heeft als specifiek ideaal om problemen en obstakels niet uit de weg te gaan, maar verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leven en daarom moeilijkheden en emoties te confronteren en te overwinnen. De geestelijke groei ontstaat door al de eigenschappen en neigingen te transformeren en te richten op het hogere spirituele doel.



In The Tantricroom volgen de toeschouwers een man die op zoek lijkt te zijn naar het ultieme antwoord op de vraag “ wat willen vrouwen nou eigenlijk van mannen”. Hij zoekt hier op allerlei manieren naar, probeert het op een lieve manier maar schuwt ook de tactieken van een Antilliaanse player niet die na je gevraagd te hebben of 'hij je poesje mag lenen' al honing likkend een liefdesgedicht reciteert.
Hij maakt het publiek metgezel van zijn zoektocht die hem uiteindelijk niet (alleen) naar het antwoord op de eerder gestelde vraag zal leiden maar hopelijk ook naar zichzelf. Hoe dat afloopt is op dit moment nog niet duidelijk, maar daar repeteer ik in de komende tijd naartoe.
Ik heb gemerkt dat ik in dit repetitieproces soms toch bezig wilde zijn met hoe ik dingen wilde laten eindigen. Zo heb ik gemerkt dat ik bezig was met het tegenovergestelde van waar mijn voorstelling over gaat. Ik heb hier met mijn begeleider John Serkei over gesproken. Het is fijn om zo af en toe met andere mensen van gedachten te wisselen over de dingen die zich anders enkel in mijn hoofd afspelen. Ik hoef dan niet alleen te strugglen.

'Ik wil sowieso een carrière waarin ik mensen kan laten lachen en kan laten huilen. Het is allemaal theater'.
“Niet gezegd. Eerst dacht ik wel zo rooskleurig nu niet meer. Je kunt dat namelijk wel van te voren beslissen en bepalen maar dan ben je toch bezig met het eindpunt. De weg daar naartoe is even zo belangrijk.
Daarmee wil ik niet zeggen dat ik 'wel zie waar het schip strand' maar de weg ergens naartoe is belangrijk, die kan ik niet controleren.

Het is een citaat van acteur Jim Carrey. Hoe bevalt jouw carrière je sinds je 2 jaar geleden afstudeerde.
"Mijn carrière bevalt me, er komen steeds nieuwe dingen op mijn pad. Ik heb me soms wel afgevraagd of ik het allemaal nog wel wilde. Op die momenten wilde ik gewoon een 'nine to five job' en wilde ik niet diep in mezelf op zoek gaan. Iets wat bij theatermaken vaak wel nodig is. Ik wilde dan niet dealen met dingen die zich innerlijk afspeelden. Door die gevoelens te delen met anderen heb ik een manier gevonden om hier toch mee te dealen. Kijk, het is in je hoofd vaak een soort weegschaal en vervelende dingen wegen daarop vaak zwaarder. Door daar met iemand over te praten zie je dingen in een ander perspectief.”

'Mijn fascinatie was en is hoe ik hiphop, breakdance en spoken word kan mixen in het theater'.
“Ja, die is wel van mij! Volgens mij heb ik deze elementen samengebracht in mijn eigen stijl. Het enige wat ik niet doe is rappen. Tijdens een repetitie van The Tantricroom was ik op zoek naar beelden van een gekwetste en bange jongen. Deze vond ik door stills te maken die weer afgeleide waren van breakdance bewegingen. Ook experimenteer ik in The Tantricroom met spoken word. Ik zoek ernaar in de manier waarop ik praat, ik praat als het ware met 'vuur' in mijn stem. Zo krijgt het een plek in mijn voorstelling. Verder repeteer ik ook echt zoals een producer een beat zou maken, of een MC een freestyle zou doen. Ik doe gewoon wat er in me opkomt, volg mijn impulsen. Dit helpt me om los te komen van de censuur. Door deze manier van werken ben ik tot het besef gekomen dat ik op toneel alles mag zeggen en dat ik steeds blijf leren.
Natuurlijk weet ik dat er regels zijn 'but I just keep pushing the envelope'.”

'We kunnen werken met elkaars kwaliteiten'.
“Geen quote van mij”.
Er stond ook nog bij: 'we zijn niet bang om met elkaars stijlen te werken'.
“ O, dat gaat over Orange Guineapigs. De groep waarin ik samen met Sharon Bouman en Laurens Oliveiro speelde.
Toen speelde je met 2 anderen samen. Nu maak je een solo, voel je je alleen?
Ik heb me even alleen en in de steek gelaten gevoeld. Maar ik heb hen misschien ook wel in de steek gelaten, dus het heeft geen zin om met vingers te gaan wijzen. Ik heb in mijn periode bij Orange Guinea Pigs gemerkt dat ik samen kan werken. Dat iedereen een ander verhaal of andere stijl heeft, is niet erg, als je er maar over kan praten. Nu ik deze solo maak loop ik aan tegen dingen die ik in teamverband niet had. Ik kan dan aan Sharon, die ervaring heeft met het maken van solo's, vragen of zij die dingen herkent en daar mijn voordeel mee doen.”

'Muziek en stilte zijn goed met elkaar te combineren want muziek wordt gemaakt met stiltes en stiltes zitten vol met muziek'.
“Niet gezegd. Ik kan hierover alleen maar zeggen dat je door middel van muziek mensen ook de kans geeft om naar je te kijken. Ik hoef op toneel niet altijd alles te laten zien ik kan daarvoor ook een medium als muziek gebruiken. Stil zijn heeft daarentegen ook zijn kracht.”

Dat was een citaat van acteur en mime artiest Marcel Marceau.
Nog een:'Hetgeen waaraan het de mens het meest ontbreekt is de wil'.
“Geen quote van mij. De wil is het soms die mij blokkeert. Ik wil juist veel. Ik wil ergens naartoe.”

Acteur en mime artiest Etienne Decroux, zei dit. Wat powert die wil, wat is je drive?
"Wat mij powert is de wil om mensen de ogen te openen. Ik wil ze laten zien dat ze niet alleen zijn met de issues waar ze mee dealen.
Kijk, ik wil mensen niets leren als ze naar mijn voorstelling komen, maar als iemand komt en die persoon wordt boos dan ben ik blij als die persoon van zichzelf ontdekt waarom. En daar iets mee doet. Mensen gaan dan hun eigen normen en waarden opnieuw evalueren. Het is heel wat als je dat bereikt."

Je ouders kwamen vanuit Bonaire naar Nederland. In een spoken word vers vertel je over hun keuzes, hun lot en de toevalligheden waardoor ze hier zijn gebleven. Speelt hun leven een rol in jouw keuze voor theater?
"Het is niet zo dat ik dit doe omdat mijn ouders de kans niet hebben gekregen. Zij hebben dergelijks gedaan maar zijn er niet mee door gegaan. Mijn vader danste salsa en schreef verschillende Antilliaanse liederen en mijn moeder deed aan traditioneel Antilliaans volksdansen. Zij hebben keuzes gemaakt, ik maak andere keuzes."



Jij lijkt geslaagd in de keuzes die je tot dusverre hebt gemaakt, zijn je ouders ook trots op je?
"Ouders willen altijd het beste voor hun kinderen en geslaagd ben ik voor hen gelukkig niet alleen met een koopwoning en een paar auto's voor de deur. Ik laat zien dat er verschillende bronnen zijn om uit te putten en te bereiken wat je daadwerkelijk wilt. Mijn vader zegt me wel altijd wat ik nog zou kunnen veranderen aan mijn performance maar trots zijn ze zeker wel.”

Zaka de Klootzak (Reportage van een repetitie)

'Over slaapzakken in tenten, kamperen met je matties en meer van dat soort shit'.

Drie stoelen nemen de plek in van het bankje waarop uiteindelijk drie jongens zullen zitten.
Dat laatste is ook echt wat ze doen; ze zitten, ze kijken en ze luisteren.
Het is stil.' Homo's vallen toch op mannen en piemels?'
Binnen een fractie van een seconde barst er een waterval van ongezouten jongenspraat los.
Want dat is wat deze jongens doen, ze praten over leven, hun leven in deze wereld.
Naar alle waarschijnlijkheid doen ze dat al heel lang. Menigeen zou verdwaald raken in hun aaneenkoppeling van slang, straattaal, ebonics en goed gevonden (straat)wijsheden.
Zij weten elkaar echter steeds te vinden en sluiten met hun reacties naadloos op elkaar aan.
Hun analyses klinken bijna logisch en hun handelingen worden dat daardoor ook.
'Wat was mijn punt ook al weer'? Jouw punt was dat je houdt van het anale verkeer en dat je hoopt dat je op een dag een neger tegen komt met zo'n joekel en dat ie je dan zo doorpaalt dat je een week niet meer kunt lopen. Dat is je punt, en je hebt je punt helemaal gemaakt'.

Regisseur Karim Traïda, neemt de regie op zich van het door Omar Dahmani geschreven theaterstuk
'Zaka de Klootzak'. De tekst verhaalt over drie vrienden,gewenning in (hun) vriendschap en over de vreemde gesprekken die daaruit voortvloeien. Karim werkt met drie getalenteerde jonge acteurs die ieder via hun eigen weg in het vak zijn beland. In zes repetities gaan deze acteurs op zoek naar een vorm om het verhaal van Zaka, Roy en Aron te vertellen.

Sofian Abayahya speelt de rol van de koppige Zaka. Zelf begon hij met acteren toen hij 16 was, een leeftijd die niet ver af ligt van die van de jongens die Omar Dahmani in zijn theaterstuk portretteert.
Dan Lionel Leeuwin als Roy die immer 'spacend' en high on life door het leven lijkt te gaan.
Zijn tocht voerde hem langs jongerentheatergroep 020, De Nieuw Amsterdam en via een uitstap naar de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht naar Engeland om daar aan het Drama Centre London zijn studie te voltooien en om na zijn terugkeer en de hervatting van zijn werk als acteur in Nederland plaats te nemen op de plek waar dit stuk zich afspeelt; een bankje, ergens zomaar op straat.
Everon Jackson Hooi maakt het drietal compleet. Everon is de afgelopen 5 jaar bijna dagelijks te zien als Bing Mauricius in Neerlands langstlopende soap; Goede tijden, Slechte tijden en is tevens bekend van rollen in de dramaserie de Erfenis en de speelfilm Doodeind. Tevens beschikt hij naast acteerkwaliteiten ook over een duidelijk makersperspectief ,een eigenschap die hem als de betweterige en ietwat aanmatigende Aron wellicht van pas zal komen.

'Niemand vertelt mij wat ik moet doen' lijkt Zaka tegen Aron te zeggen als hij demonstratief naar zijn kruis grijpt en daarbij zegt 'Deze kan ik voor je bewegen , heen en weer'. De acteurs geven met hun spel een verduidelijking van de hiërarchie waarin de personages zich bevinden. Ook scheppen ze een beeld van de mentaliteit die zij er op na houden. Zoals het ongeschreven regels en ook vriendschap betaamt accepteren deze jongens elkaars nukken, haantjesgedrag, en eigenaardigheden.

Bij de bespreking van scène drie rijzen vragen rondom de betekenis van een slaapzak in een tent en de kussens die hier wel of niet in zouden moeten. 'Ik heb hier eigenlijk heel veel vragen over', roept Everon. Samen duiken acteurs en regisseur in het mysterie dat Omar Dahmani in straattaal 'kamperen' heeft genoemd. 'Kamperen is blowen dat is duidelijk maar wat is dan de joint?' 'De tent? 'probeert Sofian.
'Maar wat is dan de slaapzak'? oppert Roy. 'De tent is de vloei , de slaapzak de weed en de kussens, dat is dan de 'tabakka' merkt Everon op na een voorzet van Karim.
Na een kort telefonisch onderhoud met Omar zelf is het duidelijk, ze zitten op het goede spoor en zoeken verder naar een manier om dit in spel over te brengen op het publiek.

Pas op dat je niet in zijn energie komt'. 'Vertel aan het publiek , hoor hun antwoorden maar reageer alsof deze van het publiek komen'. Karim geeft tussendoor regieaanwijzingen aan de acteurs. Het is makkelijk om in de energie van de ander te gaan zitten. De acteurs moeten zich bewust blijven van de karaktertrekken die hen van elkaar onderscheiden. Dat is wat ze interessant maakt om naar te kijken maar vooral om naar te luisteren. Hieruit volgt ook het belang van stemgebruik, kleur, toon en het aanbrengen van nuances.
Na het besluit tot een reading van de tekst door de acteurs wordt dit eens te meer duidelijk.
De regisseur en zijn acteurs hebben een ingang gevonden in hun zoektocht naar de overdrachtsvorm van dit theaterstuk. De essentie is namelijk niet wat je doet maar wat je zegt.

Donderdag 5 november, 19.30 uur, Machinegebouw 2.
Vrijdag 6 november, 22.30 uur, Machinegebouw 2.

Door Ilrish Kensenhuis